ସୋମନାଥ
🎧 ଭିଡିଓଟି ଓଡ଼ିଆରେ ମଧ୍ୟ ଅଛି — ⚙ ସେଟିଂସ → ଅଡିଓ ଟ୍ରାକରେ ଭାଷା ବଦଳାନ୍ତୁ (12ଟି ଭାଷା)।
କଥା (ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ)
ଶିବ ପୁରାଣର କଥା ଅନୁସାରେ, ଦକ୍ଷ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଅଭିଶାପରେ ଚନ୍ଦ୍ରଦେବଙ୍କ ତେଜ କ୍ଷୀଣ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା। ସେ ପ୍ରଭାସ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଶିବଙ୍କ ତପସ୍ୟା କଲେ, ଏବଂ ଶିବଙ୍କ କୃପାରୁ ଅଭିଶାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ। ସୋମ ଅର୍ଥାତ୍ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହି ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ ସୋମନାଥ ନାମରେ ପରିଚିତ।
ଇତିହାସ ଓ ବିଶେଷତ୍ୱ
ଜାନୁଆରୀ 1026ରେ ସୋମନାଥ ଉପରେ ପ୍ରଥମ ଲିପିବଦ୍ଧ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିଲା। 12ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ରାଜା କୁମାରପାଳ ମନ୍ଦିରର ଜୀର୍ଣ୍ଣୋଦ୍ଧାର କରାଇଲେ। 1947ରେ ସର୍ଦ୍ଦାର ବଲ୍ଲଭଭାଇ ପଟେଲ ଏହାର ପୁନର୍ନିର୍ମାଣର ସଂକଳ୍ପ ନେଲେ, ଏବଂ 11 ମେ 1951ରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡକ୍ଟର ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ପ୍ରାଣପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ। ବର୍ତ୍ତମାନର ମନ୍ଦିର କୈଳାସ ମହାମେରୁ ପ୍ରାସାଦ ଶୈଳୀରେ ନିର୍ମିତ।
ଉତ୍ସବ ଓ ପୂଜା
କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ମେଳା
ସୂତ୍ର
- Shree Somnath Trust (official)
- PIB, Government of India: Somnath — 75 years (May 2026)
- Incredible India (Govt. of India): Around India in 12 Jyotirlingas
- शिव पुराण, कोटिरुद्र संहिता — गीता प्रेस, गोरखपुर
ତୀର୍ଥ ଭାରତ କେବଳ ସରକାରୀ ମନ୍ଦିର ଟ୍ରଷ୍ଟ, ସରକାରୀ ସୂତ୍ର ଓ ମାନ୍ୟତାପ୍ରାପ୍ତ ଗ୍ରନ୍ଥ-ସଂସ୍କରଣରୁ ତଥ୍ୟ ନିଏ। ଯାତ୍ରା ପୂର୍ବରୁ ଦର୍ଶନ ସମୟ ମନ୍ଦିରର ସରକାରୀ ସୂଚନାରୁ ନିଶ୍ଚିତ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।